Shalimar de Clown

Salman Rushdie op z’n best betekent voor mij een uitgebalanceerd samengaan van de wederwaardigheden van individuele mensen en de tumultueuze wereld om hen heen. Wat mij zo aanspreekt is dat zijn verhaal verder gaat dan het wel en wee van zijn personages. Dat wel en wee is op overtuigende wijze geworteld in hun geschiedenis, en met geschiedenis bedoel ik dan niet alleen hun verleden, maar ook hun heden, waarbij de toekomst al vast zijn schaduw werpt. En terwijl je van zijn verhaal, van de wereld waarin ook wij leven, vaak niet vrolijk wordt, wordt je dat juist wel van zijn taal. Die taal danst als een beek over de bladzijden, een beek waar je je uit vrije wil in begeven hebt en die je nu meevoert tot waar hij uitmondt in de zee van verhalen die de echte wereld ook is.

Een zwerm gevleugelde schaduwen vluchtte uit de tuinen met haar ziel. Pyarelal huilde onder de verlichte bomen terwijl de soefi-filosoof hem omhelsde en kuste, even overvloedig huilend als hij. ‘Het vraagstuk van de dood,’ zei de khwaja door zijn tranen heen, ‘dient zich elke dag aan, nietwaar, pandjiti? Hoe lang hebben we nog, zal hij vriendelijk of onvriendelijk zijn als hij komt, hoeveel werk kunnen we nog doen, hoeveel levensrijkdom zullen we vergaren, hoeveel zullen we zien van het leven van onze kinderen et cetera.’ Onder normale omstandigheden zou Pyarelal Kaul intens gelukkig zijn geweest met de gelegenheid over ontologie te spreken, om nog maar te zwijgen van de subtiliteiten van de soefi- en hindoemystiek. Maar niets was normaal die avond. ‘Ze kent het antwoord nu,’ huilde hij terug, ‘en wat een bitter antwoord is het.’ De snikkende khwaja streelde het gezicht van de radeloze weduwnaar. ‘Je hebt een prachtige dochter,’ zei hij verstikt. ‘Het vraagstuk van de dood is ook het vraagstuk van het leven. Dat is het vraagstuk waarvoor je een antwoord moet blijven zoeken, waarop geen ander antwoord is dan verder gaan.’ Toen waren er geen woorden meer.

In ‘Shalimar de Clown’ ontmoeten Oost en West elkaar in de personen van Boonyi Kaul, de danseres uit Kahsmir, en Max Ophuls, de Amerikaanse ambassadeur in India. En ook ontmoeten Islam en Hindoexc3xafsme elkaar, in Kashmir. Beide ontmoetingen hadden misschien beter nooit plaats kunnen vinden. Maar dat is wijsheid achteraf, en bovendien: het zijn geen mensen die daarover beschikken.

4 thoughts on “Shalimar de Clown

  1. Daar hoef ik dus niet naar toe. Bedankt voor je informatie.
    Ik moet denken aan de seks in The Idiots van Lars von Trier. Misschien een truukje van beginnende filmers om extra aandacht te genereren?

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s