Noorderlicht

Het Noorderlicht is dit jaar, nog tot 9 oktober, zichtbaar in Groningen, en dan vooral in de Der A-kerk. Traces and Omens; Fotografie en de verbeelding van Tijd, luidt de titel van de hoofdtentoonstelling daar. Nu kenmerkt fotografie zich juist doordat zij de tijd als het ware bevriest; een enkele opname vergt over het algemeen niet langer dan een fractie van een seconde. Alleen bij tijd- of nachtopnamen slaagt zij erin iets van het verstrijken van de tijd te vangen. Maar zo hebben de deelnemende fotografen het thema toch niet opgevat.

Hoe de tijd dan door middel van foto’s te verbeelden?

Al is een foto slechts een fractie van tijd gevangen in een kader, een goede foto kan in dat moment een ruimte, een tijdspanne oproepen die veel ruimer is dan de sluitertijd lang was. ‘Kan’, want noodzakelijk is dat niet. Een foto kan zich ook geheel losmaken van de tijd en zich beperken tot de ruimte die hij zelf in beslag neemt. Dat lukt bijvoorbeeld wanneer een foto sterk van de werkelijkheid abstraheert.
De meeste foto’s laten echter een herkenbaar stuk werkelijkheid zien en roepen daarmee als vanzelf een context op, en daarmee een zich in de tijd afspelend verhaal.

Wanneer het de bedoeling is de tijd te verbeelden, iets over tijd te zeggen door fotografie, dan ligt het het meest voor de hand, als onderwerp van de foto iets te kiezen waarop de tijd zichtbaar invloed heeft gehad. In de Noorderlicht-tentoonstelling gebeurt dat door oude mensen te laten zien in contrast met jonge mensen of door resten te laten zien van een tijd waarvan iedere toeschouwer wel weet dat die voorbij is. De koude oorlog bijvoorbeeld,
of de gevolgen van de ramp in Tsjernobyl. Dat is voor de fotograaf in beginsel de gemakkelijke weg; zij moet er alleen nog voor zorgen dat er een werkelijk goede foto ontstaat, en oppassen dat foto en emotionele lading enigszins in evenwicht blijven.

Moeilijker hebben die fotografen het die kiezen voor een meer conceptuele manier van werken. Het werk moet nu niet alleen goed zijn op zich, maar ook in staat zijn de idee uit te drukken. Wanneer ik in de begeleidende tekst lees dat de fotograaf met zijn foto’s wil onderzoeken welke invloed de aanslagen op de Twin Towers op het stadsleven in New York hebben gehad, dan moet dat idee voor mij in het werk terug te vinden zijn. Wanneer het straatbeelden uit New York zijn die zonder tekst de idee niet prijsgeven, dan is de opdracht wat mij betreft mislukt.

Wat mij in deze expositie vooral opviel was dat, hoe groter de idee was dat fotografisch verteld moest worden, des te vaker de maker de plak mis sloeg. Soms tamelijk obligate foto’s moeten het dan hebben van een groot verhaal. En dan denk ik al snel: vertel je verhaal met woorden, want je beelden helpen je daar niet bij. Integendeel.

Overigens kan een nogal hoogdravende tekst een serie mooie, ingetogen en op zich krachtige foto’s ook flink beschadigen.

zie ook:Traces and Omensen Daedalus2c

5 thoughts on “Noorderlicht

  1. En daarin zit hem het hele probleem waar biologische en ‘diervriendelijke’ (ik vind het een discutabele uitdrukking) voedselproducenten tegenaan lopen. Het gros van de consumenten is naast eventueel milieubewust vooral prijsbewust.

    Like

  2. ik begrijp sowieso niet dat biologisch net overal verplicht gemaakt kan worden, en bovendien goedkoper, of ben ik te naxefef….? Met drie kinderen ben ik ook meestal prijsbewust, hoewel ik erg mijn best doe ook milieubewust te zijn….

    Like

  3. @Juliëtte: als jij enig inzicht had in de prijzen die de boer in de ‘bio-industrie’ krijgt voor zijn producten, en in de productiekosten die een biologische boer extra maakt… Dat is net zoiets als de driedubbel aanvullende zorgverzekering voor iedereen verplicht maken: weer een hoop armoede erbij. Niet alleen de kinderen hebbende consument is (noodgedwongen) prijsbewust, ook de boer die vaak al nauwelijks kan rondkomen. En dan heb ik het nog niet eens over alle regeltjes en administratie die er nog eens bovenop komen…😦

    Like

  4. ik bedoel dat de overheid daar eens wat aan moet doen. desnoods met subsidies enzo. ik begrijp dat het voor de boeren al haast niet meer te doen is om boer te zijn, helaas…

    Like

  5. Nou, inderdaad, maar ik weet niet of alles doodsubsidiëren de oplossing is. Je ziet nu al dat het Nederlandse vlees en andere producten niet goedkoop genoeg zijn, dat men het uit het buitenland haalt (en hoe worden die dieren daar behandeld? Slechter dan hier, dat lijkt me duidelijk). Denk niet dat nog meer subsidies daar wat aan kunnen veranderen.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s